1. Czym jest OpenClaw? Proste wyjaśnienie

Wyobraz sobie, ze masz osobistego asystenta, który nigdy nie spi, rozumie polecenia w naturalnym jezyku, zna się na technologii i jest dostępny przez WhatsApp, Telegram czy Slacka. Nie musisz otwierac zadnej strony — po prostu piszesz do niego jak do znajomego, a on wykonuje zadania za Ciebie. Tak właśnie działa OpenClaw.

OpenClaw to darmowy, open-source agent AI, który działa lokalnie na Twoim komputerze (lub serwerze) i łączy się z duzymi modelami jezykowymi (LLM), takimi jak Claude, GPT-4o czy DeepSeek. Ale w przeciwienstwie do zwyklych chatbotow, OpenClaw to nie narzędzie do rozmow — to autonomiczny agent, który potrafi:

• Automatycznie odpowiadac na maile i wiadomości
• Zarzadzac plikami i dokumentami na Twoim komputerze
• Przegladac internet i zbierac informacje
• Sterowac urzadzeniami smart home (Philips Hue, Home Assistant)
• Puszczac muzyka na Spotify
• Tworzyc posty w mediach społecznościowych
• Monitorowac repozytoria na GitHubie
• Uruchamiac skrypty i automatyzację
• Przypominac o spotkaniach i zadaniach
• Robic to wszystko proaktywnie, nawet gdy spisz

Kluczowe slowo to agent. ChatGPT to chatbot — czeka na Twoje pytanie i odpowiada. OpenClaw to agent — sam podejmuje akcje, ma pamięć, uczy się Twoich preferencji i działa w tle 24 godziny na dobe, 7 dni w tygodniu.

Co ważne, OpenClaw jest całkowicie darmowy i open-source (licencja MIT). Caly kod źródłowy jest dostępny na GitHubie. Jedyny koszt to opłaty za uzywanie modeli AI (klucze API), które zazwyczaj wynosza od kilku do kilkudziesieciu zlotych miesięcznie.

2. Historia OpenClaw — od Clawdbot do OpenAI

Historia OpenClaw jest jednym z najciekawszych przypadkow viralowego sukcesu w swiecie open-source. Projekt, który zaczal się jako weekendowy eksperyment, w ciagu kilku tygodni stal się najszybciej rosnacym repozytorium w historii GitHuba.

Peter Steinberger — tworca OpenClaw

Peter Steinberger to austriacki programista i przedsiebiorca, znany przede wszystkim jako zalozyciel PSPDFKit — SDK do obsługi dokumentow, które działa na ponad miliardzie urządzeń na swiecie. Steinberger jest doswiadczonym deweloperem iOS/macOS z wieloletnia reputacja w spolecznosci open-source.

W listopadzie 2025 roku Steinberger opublikowal na GitHubie projekt o nazwie Clawdbot — osobistego asystenta AI, który laczyl modele jezykowe z komunikatorami. Nazwa pochodzila od chatbota Claude firmy Anthropic, z który projekt pierwotnie byl zintegrowany.

Viralowy wybuch — styczen 2026

Przez pierwsze tygodnie Clawdbot byl niszowym projektem znanym głównie w spolecznosci deweloperow. Wszystko zmienilo się pod koniec stycznia 2026, gdy pojawil się Moltbook — siec spolecznosciowa stworzona przez Matta Schlichta, w której agenty AI (oparte na Clawdbot) prowadzily dyskusje, pisaly posty i glosowaly na treści innych agentow. To coś w rodzaju Reddita, ale zamieszkanego przez boty AI.

Moltbook pojechal viralowo, a razem z nim Clawdbot. W ciagu kilku dni projekt zdobyl setki tysiecy gwiazdek na GitHubie.

Dwie zmiany nazwy w jednym tygodniu

27 stycznia 2026 — Anthropic (tworca Claude) zglasil zastrzezenia dotyczace znaku towarowego. Steinberger zmienil nazwe na Moltbot, trzymajac się motywu homarowatego.

30 stycznia 2026 — po zaledwie trzech dniach kolejna zmiana. Steinberger stwierdzil, ze "Moltbot nigdy nie brzmialo dobrze" i przemienowal projekt na OpenClaw. Ta nazwa przetrwala do dzis.

250 000+ gwiazdek i OpenAI

Na początku marca 2026 OpenClaw przekroczyl 250 000 gwiazdek na GitHubie i prawie 48 000 forkow — kamien milowy, na który system operacyjny Linux czekaj lata. To uczynialo OpenClaw jednym z 5 najpopularniejszych projektow open-source w historii platformy.

14 lutego 2026 — Steinberger oglosil, ze dolaczy do OpenAI, a projekt OpenClaw zostanie przeniesiony do niezaleznej fundacji open-source. W swoim wpisie na blogu zapewnil, ze OpenClaw pozostanie otwarty, niezalezny i będzie obslugiwal modele wielu firm, nie tylko OpenAI.

NVIDIA również docenila potencjal projektu, ogaszajac na konferencji GTC 2026 NemoClaw — korporacyjny stos referencyjny zbudowany na bazie OpenClaw. Jensen Huang porownaj OpenClaw do tego, czym GPT byl dla chatbotow — fundamentem nowej kategorii oprogramowania.

3. Jak działa OpenClaw? Architektura i tryby pracy

Zrozumienie architektury OpenClaw pomoze Ci lepiej wykorzystać jego możliwości. Nie jest to skomplikowane — cala magia opiera się na trzech glownych komponentach.

Gateway — serce systemu

Gateway to serwer WebSocket działający lokalnie na Twoim komputerze (domyslnie na porcie localhost:18789). Jest to centralny punkt, który:

• Łączy się jednocześnie ze wszystkimi kanalami komunikacji (WhatsApp, Telegram, Slack itd.)
• Odbiera wiadomości od uzytkownika
• Przekazuje je do modelu AI (np. Claude lub GPT)
• Wykonuje akcje na Twoim komputerze (pliki, przegladarka, API)
• Odsyla odpowiedzi z powrotem przez odpowiedni kanal

Wyobraz sobie Gateway jako centralke telefoniczna — wszystkie wiadomości przechodzi przez niego, a on decyduje, co z nimi zrobić.

Tryb reaktywny vs proaktywny

Wiekszosc agentow AI działa reaktywnie — czekaja na Twoje polecenie, przetwarzaja je i odpowiadaja. OpenClaw idzie o krok dalej, oferujac tryb proaktywny.

W trybie proaktywnym OpenClaw traktuje czas i stan systemu jako dane wejsciowe, tak samo jak Twoje wiadomości. Wykorzystuje mechanizm Heartbeat — cykliczny timer (domyslnie co 30 minut), który "budzi" agenta i kaze mu sprawdzic, czy sa jakies zadania do wykonania. Jeśli nie ma nic do zrobienia, agent cicho wraca do snu.

W praktyce oznacza to, ze OpenClaw może:

• O 6:00 rano przeskanowac Twoja skrzynke i wysłać podsumowanie na Telegram
• Co godzine sprawdzac ceny produktow i powiadamiac o zmianach
• Raz dziennie generowac raport z GitHuba o nowych issues
• Monitorowac kanaly RSS i informowac o ważnych wiadomosciach

System pamięci

Jednym z najwazniejszych elementow OpenClaw jest jego system pamięci. W przeciwienstwie do ChatGPT, który zapomina kontekst po zakonczeniu rozmowy (lub przechowuje go w sposob ograniczony), OpenClaw zapisuje wszystko w prostych plikach Markdown na Twoim dysku.

Pamięć dzieli się na dwa poziomy:

• Pamięć krotkoterminowa — codzienne logi w formacie memory/YYYY-MM-DD.md. System laduje dzisiejszy i wczorajszy log na początku kazdej sesji.
• Pamięć dlugoterminowa — plik MEMORY.md w glownym katalogu workspace. Agent sam decyduje, co jest wystarczająco ważne, by zapamietac na stale — Twoje preferencje, ważne decyzje, powtarzajace się wzorce.

Opcjonalnie OpenClaw może zbudowac indeks wektorowy nad plikami pamięci, umozliwiajac semantyczne wyszukiwanie. Dostepni sa dostawcy embeddingowy: OpenAI, Gemini, Voyage, Mistral, a nawet lokalne modele przez Ollama. System posiada też narzędzia memory_search (wyszukiwanie semantyczne) i memory_get (odczyt konkretnych plikow).

To właśnie pamięć sprawia, ze OpenClaw z czasem staje się coraz lepszy — uczy się Twoich preferencji, zapamietuje kontekst projektow i dostosowuje swoje działanie do Twoich potrzeb. A poniewaz pamięć to zwykle pliki Markdown, możesz je w kazdej chwili przeczytac, edytowac lub usunac.

4. Kanaly komunikacji — WhatsApp, Telegram i 20+ innych

Jedna z najwiekszych zalet OpenClaw jest to, ze nie musisz uczyc się nowego interfejsu. Agent komunikuje się z Toba przez aplikacje, których już uzywasz na co dzień. Oto wszystkie obslugiwane kanaly:

Nasza rekomendacja dla polskich uzytkownikow: zacznij od Telegrama (najlatwiejszy setup) lub WhatsApp (najpopularniejszy w Polsce). Dla firm rekomendujemy Slacka lub Microsoft Teams. Jeśli potrzebujesz pomocy z konfiguracja, sprawdz nasz dzial poradnikow lub umow się na bezplatna konsultacje.

5. Modele AI — Claude, GPT, DeepSeek, Ollama

OpenClaw jest model-agnostic — nie jest przywiazany do żadnego konkretnego dostawcy AI. Możesz uzywac dowolnego modelu jezykowego, a nawet przełączać między nimi w zależności od zadania. Oto pelna lista obslugiwanych dostawcow:

• Anthropic — Claude Opus 4, Claude Sonnet 4.6 (rekomendowany jako najlepsza rownowaga ceny do jakosci)
• OpenAI — GPT-4o, GPT-4o mini, o1, o3
• Google — Gemini 2.5 Pro, Gemini 2.5 Flash
• DeepSeek — V3, V3.2 (najnizszy koszt sposrod modeli chmurowych)
• xAI — Grok
• Mistral — Mistral Large, Codestral
• MiniMax — chiński dostawca AI
• Perplexity — Sonar (z wbudowanym wyszukiwaniem)
• Hugging Face — dostęp do tysiecy modeli
• OpenRouter — agregator wielu dostawcow pod jednym API
• Vercel AI Gateway — zunifikowane API
• Ollama — lokalne modele (Llama 3, Qwen, Phi, Mistral) za $0
• LM Studio — lokalne modele z graficznym interfejsem

Porownanie kosztow modeli

6. Integracje — ponad 50 polaczen

Sila OpenClaw tkwi w integracji z narzędziami, których już uzywasz. Agent nie tylko rozmawia — on działa. Oto pelna lista oficjalnych integracji pogrupowanych wedlug kategorii:

Produktywnosc i notatki

• Notion — tworzenie i aktualizacja stron, baz danych, task-ow
• Obsidian — zarządzanie baza wiedzy w Markdown
• Apple Notes / Reminders — natywna integracja z ekosystemem Apple
• Bear Notes — alternatywa dla uzytkownikow macOS
• Things 3 — zaawansowane zarządzanie zadaniami (macOS/iOS)
• Trello — tablice Kanban i zarządzanie projektami

Rozwoj oprogramowania

• GitHub — zarządzanie issues, pull requests, code review
• Browser — pelna kontrola przeglądarki (wyszukiwanie, scraping, automatyzacja)
• Canvas — wizualne narzędzie do diagramow i notatek

Komunikacja i email

• Gmail — czytanie, pisanie i zarządzanie mailami
• Email (SMTP/IMAP) — dowolna skrzynka pocztowa
• Twitter/X — publikowanie i monitorowanie postow

Muzyka i multimedia

• Spotify — sterowanie odtwarzaniem, tworzenie playlist
• Sonos — sterowanie glosnikami w calym domu
• Shazam — rozpoznawanie muzyki
• Image Gen — generowanie obrazow (DALL-E, Stable Diffusion)
• Camera / Peekaboo — dostęp do kamery i rozpoznawanie obrazu

Smart Home i IoT

• Philips Hue — sterowanie oswietleniem
• Home Assistant — centrala smart home (setki urządzeń)
• 8Sleep — inteligentny materac

Automatyzacja i narzędzia

• Cron — harmonogram zadan (cykliczne automatyzację)
• Webhooks — integracja z dowolnymi API
• 1Password — bezpieczne zarządzanie haslami
• Weather — prognoza pogody
• Voice — sterowanie glosowe i synteza mowy
• GIF Search — wyszukiwanie GIF-ow

Dodatkowo na ClawHub znajdziesz ponad 13 700 umiejętności społecznościowych, które rozszerzaja możliwości OpenClaw o integracje z Azure DevOps, Google Analytics, Stripe, Bitwarden, Jira, Linear, Salesforce i wieloma innymi narzędziami. Jeśli nie znajdziesz potrzebnej integracji, OpenClaw potrafi nawet sam napisac nowa umiejetnosc.

7. Skills (umiejętności) i ClawHub

Skills (umiejętności) to modulowe pakiety narzędzi, które ucza OpenClaw nowych rzeczy. Możesz myslec o nich jak o "wtyczkach" lub "aplikacjach" dla Twojego agenta AI. Każdy skill to katalog zawierajacy plik SKILL.md z instrukcjami w formacie YAML.

Jak dzialaja skills?

Skills laduja się z trzech lokalizacji, z nastepujacym priorytetem:

1. Skills workspace (<workspace>/skills) — najwyzszy priorytet, specyficzne dla projektu
2. Skills zarzadzane (~/.openclaw/skills) — wspoldzielone między projektami
3. Skills wbudowane — dostarczane z OpenClaw, najnizszy priorytet

OpenClaw ma ponad 100 wbudowanych umiejętności (AgentSkills), w tym: wykonywanie komend shell, zarządzanie plikami, automatyzacja przeglądarki, obsługa API, analiza danych i wiele więcej. Ale prawdziwa moc tkwi w spolecznosci.

ClawHub — marketplace umiejętności

ClawHub to oficjalny marketplace umiejętności OpenClaw. Na koniec lutego 2026 hostowal ponad 13 700 umiejętności stworzonych przez społeczność. Znajdziesz tam rozwiązania do:

• Przegladanie internetu — wyszukiwanie, scraping, ekstrakcja danych w czasie rzeczywistym
• Produktywnosc — integracje z Google Workspace, Notion, Linear
• Rozwoj oprogramowania — GitHub, Docker, CI/CD, code review
• Analiza danych — Python/pandas, SQL, wizualizacje, raporty
• Marketing — social media management, SEO, content creation
• Finanse — Google Analytics, Stripe, fakturowanie
• DevOps — monitoring serwerow, Azure, AWS, deployment

Instalacja jest bardzo prosta — wystarczy jedna komenda:

clawhub install nazwa-skill
clawhub update --all
clawhub sync --all

Tworzenie wlasnych skills

Tworzenie wlasnych umiejętności jest zaskakujaco proste. Wystarczy utworzyc plik SKILL.md z minimalnym frontmatter (nazwa i opis) oraz instrukcjami dla agenta. Co ciekawe, OpenClaw potrafi też sam napisac nowe umiejętności — wystarczy powiedziec mu, czego potrzebujesz, a on stworzy odpowiedni skill.

Jeśli potrzebujesz dedykowanych skills dla swojej firmy, oferujemy profesjonalny rozwoj custom skills — od automatyzacji procesow po integracje z wlasnymi systemami.

8. Bezpieczeństwo i prywatność

Bezpieczeństwo to kluczowy temat przy każdym narzedziu AI, które ma dostęp do Twoich plikow, maili i kont. OpenClaw podchodzi do tego powaznie, oferujac kilka warstw ochrony.

Architektura local-first

OpenClaw działa w architekturze local-first — caly system uruchomiony jest na Twoim urządzeniu, nie na zewnetrznym serwerze SaaS. To oznacza, ze:

• Twoje pliki, notatki i dane nigdy nie opuszczaja Twojego komputera (chyba ze sam to skonfigurujesz)
• Pamięć agenta to lokalne pliki Markdown — masz pelna kontrole nad tym, co agent "wie"
• Nie musisz ufac zadnemu zewnetrznemu serwisowi z Twoimi danymi

Ważna uwaga: "local-first" nie znaczy "local-only". Gdy uzywasz modeli chmurowych (Claude, GPT), Twoje wiadomości i kontekst sa wysylane do API danego dostawcy. Dla pelnej prywatności uzyj lokalnych modeli przez Ollama lub LM Studio.

System zatwierdzania komend

OpenClaw posiada tryb zatwierdzania (approval mode), który wymaga Twojej zgody przed wykonaniem potencjalnie niebezpiecznych akcji. System:

• Wiaze zatwierdzenia z dokladnym kontekstem komendy (katalog roboczy, zmienne srodowiskowe)
• Identyfikuje konkretne pliki lokalne, na których komenda będzie operowac
• Jeśli nie może zidentyfikowac dokladnie jednego pliku docelowego, odmawia wykonania zamiast zgadywac
• Możesz ustawic różne poziomy zatwierdzania dla różnych typow akcji

Sandbox i izolacja

Dla maksymalnego bezpieczeństwa możesz uruchomic OpenClaw w Dockerze, co izoluje agenta od reszty systemu. Konfiguracja na maksimum bezpieczeństwa wyglada tak:

• Ollama (lokalny model) — zero danych wychodza na zewnatrz
• Docker — pelna izolacja od systemu operacyjnego
• Wylaczone przegladanie internetu — agent nie ma dostepu do sieci
• Approval mode włączony — kazda akcja wymaga zatwierdzenia

9. Koszty — ile naprawde kosztuje OpenClaw?

To jedno z najczesciej zadawanych pytan o OpenClaw. Odpowiedź jest prosta: samo oprogramowanie jest darmowe. Placisz tylko za modele AI i opcjonalny hosting.

Koszty API modeli AI

To główny koszt. W zależności od wybranego modelu i intensywnosci uzycia, typowe miesieczne koszty to:

• Lekkie użycie (kilka zadan dziennie): 5-50 PLN/m-c
• Umiarkowane użycie (regularna praca z agentem): 60-320 PLN/m-c
• Intensywne użycie (cala automatyzacja pracy): 400-800+ PLN/m-c
• Lokalne modele (Ollama): 0 PLN (tylko koszty pradu i sprzetu)

Koszty hostingu

Masz kilka opcji:

Całkowity koszt posiadania (TCO)

Realistyczny budzet dla typowego polskiego uzytkownika:

• Opcja budzetowa: DeepSeek + lokalnie = 5-25 PLN/miesiac
• Opcja standardowa: GPT-4o mini + VPS = 40-80 PLN/miesiac
• Opcja profesjonalna: Claude Sonnet + VPS = 100-350 PLN/miesiac
• Opcja pelna prywatność: Ollama + lokalnie = 0 PLN/miesiac

Dla porownania: subskrypcja ChatGPT Plus kosztuje 80 PLN/miesiac i daje dostęp tylko do chatbota bez agentowych możliwości. OpenClaw za te same pieniadze oferuje znacznie więcej.

10. OpenClaw vs ChatGPT vs Gemini vs inne

Często pada pytanie: "Po co mi OpenClaw, skoro mam ChatGPT?" To dobre pytanie, ale porownywanie tych narzędzi to troche jak porownywanie kalkulatora z arkuszem kalkulacyjnym — niby oba liczby, ale możliwości sa diametralnie różne.

Szczegółowe porownanie znajdziesz w naszym artykule OpenClaw vs ChatGPT, ale oto podsumowanie:

Podsumowujac: ChatGPT i Gemini to swietne chatboty — idealnie nadaja się do szybkich pytan, pisania tekstow czy rozmow. Ale jeśli szukasz narzędzia, które aktywnie pracuje za Ciebie, integruje się z Twoimi aplikacjami, działa non-stop i jest w pelni pod Twoja kontrola — OpenClaw jest w zupelnie innej lidze.

11. Dla kogo jest OpenClaw?

OpenClaw jest na tyle elastyczny, ze sprawdzi się zarowno dla entuzjastow technologii, jak i dla duzych firm. Oto jak różni uzytkownicy moga z niego korzystac:

Osoby prywatne

• Poranny briefing — agent skanuje Twój email i wiadomości, wysylajac podsumowanie na WhatsApp
• Smart home — "Wyłącz światła w salonie i włącz tryb filmowy" przez Telegram
• Asystent zakupow — monitorowanie cen produktow i powiadomienia o promocjach
• Organizacja plikow — automatyczne sortowanie i nazywanie zdjec, dokumentow
• Nauka — agent jako tutor, który pamita Twoje postepy i dostosowuje materialy

Freelancerzy i solopreneurzy

• Automatyzacja social media — agent pisze i publikuje posty na podstawie Twojego contentu
• Obsługa klientow — odpowiadanie na powtarzalne pytania przez WhatsApp/email
• Fakturowanie — automatyczne generowanie faktur na podstawie zadan z Trello/Notion
• Content repurposing — jeden artykul blogowy zamieniony na 10 postow na różne platformy
• Research — agent monitoruje branze i kompiluje raporty tygodniowe

Male i srednie firmy

• Automatyzacja procesow — obsługa faktur, zamowien, raportow
• Integracja systemow — łączenie CRM z ksiegowoscia, magazynem, sprzedaza
• Analiza konkurencji — cotygodniowe raporty o cenach i dzialaniach konkurentow
• Onboarding pracownikow — agent jako asystent nowego pracownika na Slacku
• Monitoring marki — sledzenie wzmianek w mediach społecznościowych i na forach

Korporacje i enterprise

• NVIDIA oferuje NemoClaw — korporacyjny stos referencyjny zbudowany na OpenClaw
• Wieloagentowe systemy — zespoly agentow wspolpracujacych nad roznymi zadaniami
• Integracja z istniejaca infrastruktura przez custom skills i API
• Pelna kontrola nad danymi — deployment on-premise, bez wysylania danych do chmury
• DevOps — automatyczne monitorowanie zalezniosci, skanowanie bezpieczeństwa, raportowanie

12. Jak zaczac z OpenClaw?

Masz dwie drogi — zrob to samodzielnie lub skorzystaj z pomocy eksperta. Obie sa dobre, w zależności od Twoich umiejętności technicznych i dostepnego czasu.

Opcja 1: Zrob to sam (DIY)

Instalacja OpenClaw jest zaskakujaco prosta. Na macOS lub Linux wystarczy jedna komenda:

curl -fsSL https://openclaw.ai/install.sh | bash

Następnie musisz:

1. Skonfigurowac klucz API wybranego modelu (np. Claude, GPT-4o)
2. Podlaczyc pierwszy kanal komunikacji (rekomendujemy Telegram na start)
3. Przetestowac podstawowe komendy
4. Opcjonalnie zainstalować dodatkowe skills z ClawHub

Caly proces zajmuje około 15-30 minut. Nasze poradniki pomoga Ci na każdym kroku:

• Jak podlaczyc OpenClaw do WhatsApp
• Jak podlaczyc OpenClaw do Discorda
• Jak podlaczyc OpenClaw do Slacka
• Bezpieczeństwo i prywatność OpenClaw
• Wszystkie poradniki

Opcja 2: Z pomoca eksperta

Jeśli nie masz czasu lub ochoty na samodzielna konfigurację, lub potrzebujesz zaawansowanego wdrożenia dla firmy — jestesmy tu, by pomoc. Oferujemy:

• Setup i konfiguracja — pelna instalacja OpenClaw z integracjami pod klucz
• Custom skills — rozwoj dedykowanych umiejętności pod Twój biznes
• Szkolenia — warsztaty dla zespołów i firm
• Konsulting AI — strategia wdrożenia AI w Twojej organizacji

13. Najczesciej zadawane pytania (FAQ)

Podsumowanie

OpenClaw to nie kolejny chatbot — to fundamentalnie nowa kategoria oprogramowania. Osobisty agent AI, który działa lokalnie na Twoim urządzeniu, komunikuje się przez aplikacje, których już uzywasz, i automatyzuje zadania, oszczedzajac Ci godziny pracy tygodniowo.

Z ponad 250 000 gwiazdek na GitHubie, wsparciem NVIDIA (NemoClaw), przejsciem do fundacji open-source i ciagly rozwojem spolecznosci, OpenClaw jest najwazniejszym projektem agentic AI w 2026 roku. Jensen Huang porownaj go do tego, czym GPT bylo dla chatbotow — fundamentem nowej ery.

Niezaleznie od tego, czy jestes osoby prywatna szukajaca inteligentnego asystenta, freelancerem chcacym zautomatyzowac rutynowe zadania, czy firma planujaca wdrożenie AI — OpenClaw jest narzedziem wartym poznania.

Jeśli ten przewodnik byl pomocny, sprawdz nasze poradniki konfiguracji, przeczytaj porownanie z ChatGPT lub umow się na bezplatna konsultacje. Możesz też pobrac nasz darmowy ebook o OpenClaw po polsku.